Home Wie zijn wij Uitleenformulier Catalogus Nieuwsbrief Uitleen Prijzen ContactANBI

Zoeken


< Terug

Film informatie

Uitleennr : H1611
Duur : 34 min
Taal : Nederlands
Ondertitels : Geen
Categorie : Documentaires
Subcategorie : Israel-Joods

Toevoegen aan uitleenformulier

Exodus over de Donau

Nu ook gratis te bekijken via VOD (Video on demand) - Scroll naar beneden
 

Een groep van 900 Slowaakse en Oosgtenrijkse Joden reist in twee schepen de Donau af en probeert zo via de Zwarte Zee Palestina te bereiken.

Historische documentaire van Peter Forgács over de vlucht van Slowaakse joden naar Palestina (de joodse exodus) en de repatriëring van Bessarabische Duitsers naar Duitsland een jaar later (de Duitse exodus). De gehele film bestaat uit archiefmateriaal van hun bootreizen over de Donau. Nándor Andrásovits, amateurfilmer en kapitein van het raderstoomschip "Erzsébet Királyné"(Koningin Elizabeth) legde de reizen op film vast. De beelden zijn aangevuld met ander archiefmateriaal en voorgelezen citaten uit interviews van nog levende passagiers.

Exodus over de Donau bestaat uit filmpjes van Nándor Andrásovits, kapitein van het Hongaarse rivierschip 'Koningin Elizabeth'. Zo'n drie-en-een-half uur film is bewaard, vrijwel dagelijks gemaakte opnamen van schepen die de 'Koningin Elisabeth' voorbij varen op haar reizen over de Donau. Maar ook van passagiers: meestal toeristen op cruise tussen Wenen en Boedapest.

In 1940 speelt de 'Koningin Elizabeth' een kleine rol in de wereldgeschiedenis. Het wordt ingehuurd voor een groep van enkele honderden joden uit de Duitse vazalstaat Slowakije, om er - door en langs Joegoslavië, Roemenië en Bulgarije - mee naar de Zwarte Zee te komen, waar ze zullen overstappen op een schip dat hen - zo hopen ze - naar Palestina en in veiligheid zal brengen.

De reis heeft een gespannen verloop. Eenmaal in de buurt van de Zwarte Zee blijken zowel de Roemeense als de Bulgaarse autoriteiten gekant tegen dit transport. Zij verbieden het aanmeren aan hun kades, zodat de overvolle 'Koningin Elisabeth' wekenlang doelloos dobbert op de internationale wateren midden op de rivier - zonder brandstof, water en voedsel.

En al die tijd filmt de kapitein de opvarenden, die er het beste van proberen te maken: er zijn biddende vromen aan boord, maar ook mooie meisjes en dansavondjes en er trouwt zelfs een paartje. Door het betalen van veel steekpenningen lukt het tenslotte door te varen naar de Zwarte Zee.

Het unieke van de films van Forgács is niet dat ze mooi zijn, maar dat de schoonheid steeds vergezeld wordt van uitvoerige historische informatie. We vernemen de achtergrond van de opvarenden, en hoe het hen, na de overstap op een zeeschip, verder is vergaan. Bovendien volgt op het verhaal van de joodse exodus nog een andere: die van Duitsers uit Bessarabië, ook weer met de 'Koningin Elizabeth'. De beelden die kapitein Andrásovits daarvan heeft gemaakt, zijn vermoedelijk de enige die er bestaan. Die Duitsers moesten vluchten omdat Bessarabië, in het huidige Moldova, bij het Hitler-Stalinpact van 1939 aan de Sovjet-Unie was toebedeeld. Onder de Duitse passagiers geen vrolijkheid: de verbijstering over het opgeven van huis en haard in de streek waar al eeuwen Duitsers woonden, is hen aan te zien. De film in zijn geheel geeft een indrukwekkend, deprimerend beeld over het heen en weer slepen van volkeren in een oorlogstijd.


 

Een groep van 900 Slowaakse en Oostenrijkse Joden reist in twee schepen de Donau af en probeert zo via de Zwarte Zee Palestina te bereiken. - See more at: http://www.idfa.nl/nl/tags/project.aspx?id=fc38b66a-7b7b-421e-b452-feca78f96417#sthash.xcwV7RE6.dpuf